13/10/2008

 

   
 





 

1986
· 29/06/86: Asambleya constituyén d'Unión Aragonesista-Chunta Aragonesista (UA-CHA).
· 20-21/12/86: I Asambleya Nazional (congreso), zelebrata en Zaragoza, baxo lo lema trilingüe "Porque ya era hora. Porque ya caleba. Perque ja calía". O primer Presidén estió Eduardo Vicente de Vera, ocupando Chesús Bernal a Secretaría Cheneral.


1987
· 10/06/87: Eleuzions á Cortes d'Aragón, monezipals y á o Parlamento Europeyo. CHA concurre con o lema "Siembra el futuro". En Europa, se partezipa en a coalizión "Izquierda de los Pueblos".


1988
· 17-18/12/88: II Asambleya Nazional, zelebrata en Uesca, baxo lo lema "Recuperar el pasado, construir el futuro. Rechirar o pasau, fer o futuro". Azucena Lozano ye eslexita Presidenta, Bizén Fuster Bizepresidén y Chesús Bernal Secretario Cheneral.


1989
· 18/06/89: Eleuzions á o Parlamento Europeyo. "Izquierda de los Pueblos", de a que CHA forma parti, logra o suyo ochetibo: Juan María Bandrés ye eslexito eurodiputato, con o lema "Europa eres tú".
· 29/10/89: Eleuzions chenerals, en as que CHA contina crexendo con o lema "Más cerca".


1990
· 6/05/90: I Conferenzia Nazional (organo consultibo de CHA), sobre ideolochía y estratechia, d'entre os que estacan os alcuerdos de dixar Chunta Aragonesista como unica denominazión, o que fazió que se cambease o logotipo.


1991
· 26/05/91: Eleuzions á Cortes d'Aragón y Monezipals. CHA, con o suyo lema "Con aires nuevos", queda á tasamen mil botos d'o escaño en a cambra autonomica. CHA obtiene representazión en os conzellos de Tergüel, Chaca, Balbastro, Tarazona y L'Almunia de Doña Godina, d'entre atros, asinas como as alcaldías d'Artieda y Castillazuelo.


1992
· 4-5/01/92: III Asambleya Nazional, zelebrata en Tergüel, baxo lo lema "¡Vamos adelante!". A direzión renueba o suyo mandato, tanto Lozano como Fuster y Bernal.
· 23/04/92: Manifestazión en Zaragoza en o Día d'Aragón ("Por la reforma del Estatuto. Autonomía Plena, ¡ya!"), combocata por a Mesa de Partitos, en a que CHA partezipa: 150.000 aragoneses secundoron a clamadura.
· 15/11/92: Manifestazión en Madrí por l'Autonomía Plena. A clamadura d'a Mesa de Partitos achuntó o 15-N á 10.000 aragoneses debán d'o Congreso d'os Deputatos.


1993
· 29/01/93: CHA reyaliza o primer "cruze de l'Ebro", como demanda rebindicatiba fren á o proyeuto de trescole que esfendeba o menistro sozialista Josep Borrell.
· 23/04/93: Por segundo año consecutibo lo Día d'Aragón, a Mesa de Partitos fa clamadura en Zaragoza á una manifestazión por l'Autonomía Plena, con parellana respuesta popular.
· 6/06/93: Eleuzions chenerals. CHA duplica os suyos resultatos con o lema "Dale marCHA al País".


1994
· 23/04/94: Tras as rebaxas en a reforma d'o Estatuto, CHA s'alparta d'a clamadura d'os cuatro partitos allora parlamentarios y por primera bez comboca en solitario en o Día d'Aragón una conzentrazión reibindicatiba y ludica arrredol de l'Aljafería, con o lema "Por la dignidad".


1995
· 13-15/01/95: IV Asambleya Nazional, zelebrata en Zaragoza, baxo lo lema "Aragón crece con nosotros". Bizén Fuster ye eslexito Presidén, Chesús Bernal Secretario Cheneral y Chesús Yuste Bizesecretario Cheneral.
· 23/04/95: CHA zelebra o Día d'Aragón con una fiesta reibindicatiba en o foso de l'Aljafería, con o lema "Aragón eres tú".
· 28/05/95: Eleuzions á Cortes d'Aragón y Monezipals. CHA dentra en as prenzipals instituzions aragonesas, con dos Deputatos en as Cortes d'Aragón y estrenando representazión en os prenzipals conzellos (Zaragoza, Uesca,...). Y á las que ya bi'n eba, s'adibe una terzera alcaldía: Biscarrués.


1996
· 28/01/96: II Conferenzia Nazional, que aprebó o decumento "Aragón y el Estado", en do se define o modelo federal ta la reforma de o Estato.
· 3/03/96: Eleuzions chenerals. O capeza de lista de CHA, José Antonio Labordeta, con o lema "Nos van a oír", tras un creximiento espeutacular, se queda en puertas de dentrar en o Congreso.
· 23/04/96: CHA zelebra o Día d'Aragón en Caspe, en remeranza de o 60eno cabo d'año de o Congreso Autonomista de Caspe, fendo omenache á o istorico aragonesista José Aced.


1997
· 23/04/97: CHA zelebra o Día d'Aragón en Zaragoza, demandando lo reconoximiento de a deuda istorica.


1998
· 16-18/01/98: V Asambleya Nazional, zelebrata en Uesca, baxo lo lema trilingüe "L'aragonesismo ta toz / Abriendo espacios / des de l'esquerra". Bizén Fuster torna á estar eslexito Presidén y Chesús Yuste ye eslexito Secretario Cheneral, chunto á Paco Pacheco y Yolanda Echeverría como Bizesecretarios Chenerales.
· 23/04/98: CHA zelebra o Día d'Aragón en Calatayú, baxo lo lema "Recuperar la memoria, construir el futuro".
· 18/12/98: Presentazión de a "Fundación Gaspar Torrente para la Investigación y Desarrollo del Aragonesismo", empentata por CHA y baxo a presidenzia de Eloy Fernández Clemente.


1999
· 29/03/99: Presentazión de a pachina web (www.chunta.com), o que suposa o trango de CHA enta las nuebas teunolochías de a informazión.
· 23/04/99: CHA zelebra o Día d'Aragón en Zaragoza, con una fiesta reibindicatiba: "Cambia la historia. Por un poder aragonés".
· 13/06/99: Eleuzions á Cortes d'Aragón y Monezipals, con os lemas Gente como tú y Naturalmente hay otras soluciones. Os resultatos consolidan l'aragonesismo de cuchas en o mapa politico aragonés: Colla Parlamentaria propia, con zinco Deputatos, y un importán creximiento en a presenzia monezipal. Antimás de as tres alcaldías ya istoricas, cal adibir: Lanaja, Nabal, Santa Zilia de Chaca, Santa María de Dulzis, Santaliestra y, á metá de mandato, Berbegal. Por primera begada s'obtiene representazión en as deputazions probinziales de Zaragoza y Uesca, en do se dentra á gobernar, grazias á un pauto tripartito con PSOE y PAR.
· En o mesmo inte se zelebran eleuzions á o Parlamento Europeyo, en as que CHA concurre en a coalizión "Los Verdes-Las Izquierdas de los Pueblos", quedando á tasamen 3.000 botos en o conchunto de o Estato ta obtener representazión en Estrasburgo.


2000
· 12/03/00: Eleuzions chenerals. Ista bez sí, Labordeta, con o lema "Con voz propia", logra o escaño en o Congreso y CHA pasa á estar á terzera fuerza politica d'Aragón.
· 16/04/00: CHA enanta a zelebrazión de o Día d'Aragón, en Uesca, baxo lo lema bilingüe "A ixena. Entre todos".
· 8/10/00: Masiba manifestazión en Zaragoza cuentra o trescole de l'Ebro y o Plan Hidrológico Nacional (PHN): 400.000 aragoneses protagonizan una mobilizazión sin de prezedens.


2001
· 19-21/01/01: VI Asambleya Nazional, zelebrata en Tergüel, baxo lo lema "Encarando el futuro. Plantando firmes enta l'esdebenidero. Encarant el futur". Bizén Fuster torna á estar eslexito ta un terzer mandato en a Presidenzia y José Antonio Acero s'estrena en a Secretaría Cheneral.
· 25/02/01: Manifestazión cuentra o PHN en Barzelona, con 300.000 partezipans, siñalando a sobrebuena presenzia aragonesa y de CHA.
· 11/03/01: Istorica manifestazión en Madrí cuentra o PHN de 400.000 presonas, de as que, á lo menos, más de zien mil yeran aragoneses. Atros 100.000 manifestantes, en o mesmo inte, empliban a Plaza de o Pilar de Zaragoza.
· 22/04/01: Con motibo de o Día d'Aragón, CHA fa omenache á las asoziazions de a montaña que refusan os grans entibos, en un auto zelebrato en Chaca baxo lo lema "Dignidad. Agua. País".
· 29/06/01: Con o lema "15 años construyendo el futuro", CHA zelebra o suyo quinzeno cabo d'año con un auto emotibo en o que se fazió omenache á os fundadors, encapezatos por a ecspresidenta Azucena Lozano. S'edita un libro conmemoratibo, replega d'articlos y fotografías, asinas como un bídeo y una esposizión fotografica y de cartels.
· 10/08 a 9/09/01: Marcha Azul. Manifestazión á daria, en 31 chornadas, dende o Delta de l'Ebro dica Bruselas, trescruzando Aragón y espardindo por Europa a nueba cultura de l'augua, en cuentra de o Plan Hidrológico Nacional.
· 9/09/01: Manifestazión en Bruselas: 15.000 presonas, baxo a plebia, demandan "Ni un euro para este PHN".
· 10/09/01: CHA presenta en a Comisión Europeya y ante a Comisión de Petizions de o Parlamento Europeyo una denuncia cuentra o Gubierno español por l'aprebazión de o PHN, fundamentata en a bulnerazión de tres direutibas comunitarias.
· 20/12/01: Dintro de as tradizionals conmemorazions de o istorico 20 d'abiento, s'instituye como clamadura nazional o Premio Libertaz Aragonesas, que reculle o Consello d'a Fabla Aragonesa en o suyo XXV cabo d'año. S'entrega á o suyo Presidén, Francho Nagore, en una zena de zelebrazión que se desembolica en Uesca.


2002
· 14/02/02: Con a entrega en a Comisión Europeya de más de 32.000 denunzias indibiduals, firmatas por ziudadanos aragoneses, remata la campaña organizata por CHA "Tú puedes parar el Plan Hidrológico: Lleva tu denuncia a Europa", en a que, en tasamen dos meses, s'ha desembolicato una iniziatiba sin de prezedens ante as instanzias comunitarias.
· 10/03/02: Manifestazión en Barcelona, coinzidindo con o Consello Europeyo de primabera, baxo lo lema "Por una nueva cultura del agua".
· 23/04/02: Diya d'Aragón. Conzentrazión en a Plaza de o Pilar contra o trascole de l'Ebro y o PHN.
· 25/05/02: Manifestazión en Palma de Mallorca contra o PHN baxo lo lema "Otro medio ambiente es posible", con motibo de a Trobada de Menistros de Meyo Ambién de a Unión Europeya.
· 20/06/02: Baga cheneral combocata por os sindicatos y refirmata por CHA contra la reforma de as prestazions por desempleyo aprebata por decretazo por o Gubierno Aznar.
· 29/06/02: Con motibo de o 295 cabo d'año de os Decretos de Nueba Planta y de o 16eno de a fundazión de CHA, se zelebra en o Parque Grande de Zaragoza a "Fiesta de l'Autogubierno aragonés".
· 26/10/02: En un auto multitudinario, en l'Auditorio de Zaragoza, CHA presenta ante a soziedá aragonesa á os suyos candidatos á las prenzipals alcaldías y á os capezas de lista á las Cortes d'Aragón, asinas como á o candidato á la Presidenzia de o Gubierno d'Aragón, Chesús Bernal.
· 30/10 a 23/11/02: Cursa enta o Mediterránio dende Reinosa á Balenzia por o dialogo sozial y a Nueba Cultura de l'Augua.
· 24/11/02: Manifestazión en Balenzia contra o PHN, coinzidindo con a reunión internazional de o Combenio Ramsar sobre umedals.
· 20/12/02: Durante una zena zelebrata en Zaragoza, en alcordanza de o 411 cabo d'año de a echecuzión de o Chustizia d'Aragón, Juan de Lanuza, CHA entrega o III Premio "Dreitos y Libertaz d'Aragón" á la colla mosical "Ixo rai!", fa poco disuelta, por a suya alportazión á la cultura aragonesa alternatiba y por o suyo compromís con as causas que compartimos.


2003
· 25/05/03: Eslizions á Cortes d'Aragón e Monezipals. Con o lema "Cambia Aragón con nusatr@s", CHA logra os millors resultatos d'a suya istoria (con 97.777 botos), combertindo-se en a terzera fuerza politica en os dos comizios, con a otenzión de 9 Precuradors en Cortes, 20 churatos mayors, 199 churatos, 4 deputatos probinzials e bels 50 consellers comarcals.
· 25/06/03: Dimpués d'un complexo prozeso negoziador, PSOE e CHA alcanzan un alcuerdo ta gubernar en coalizión o Conzello de Zaragoza.
· 29/06/03: A III Conferenzia Nazional de CHA (organo consultibo d'o partiu), reunita en Zaragoza coinzidindo con o 17º cabo d'año d'a fundazión de CHA, baxo o lema "Construyir o cambio", emologa o alcuerdo progresista de gubernabilidá entre CHA e PSOE ta deputazions e conzellos e refusa ra dezisión d'o PSOE de pautar con o PAR en o Gubierno d'Aragón e a Mesa d'as Cortes, á penar de que a cucha suma a mayoría asoluta.
· 7/12/03: Con una cadena umana en a capital europeya, ta desichir que se niegue finanziazión comunitaria á lo trescole d'o Ebro, culmina la "Embaxata Azul", promobita por dibersas organizazions sozials entre as que s'encluye CHA, que ha desarrollatas unas semanadas d'autibidaz informatibas en Bruselas ta entimar debán d'os europarlamentarios e funzionarios comunitarios os perchudizios d'o Plan Idrolochico español.
· 19/12/03: Drento d'os autos conmemoratibos d'o 412 cabo d'año d'a execuzión de Chuan de Lanuza (20 d'abiento), en os que se fa omenache á lo Chustizia d'Aragón, CHA entrega, en una zena zelebrata en Uesca, o IV Premio "Libertaz e Dreitos Nazionals d'Aragón" á Emilio Gastón, por a suya luenga trayeutoria de compromís con iste País e por aber estau Precurador en las Cortes constituyens, prezisamén cuan se cumple o XXV cabo d'año d'a Constituzión española, e á ra Plataforma en Esfensa d'o Ebro, por a suya terne luita cuentra o PIN e o trescole.

2004
· 16-18/01/04: Se zelebra en Zaragoza a VII Asambleya Nazional de CHA, baxo o lema "Fendo País. Dende a cucha un Aragonesista ta toz", en o que son reeslexitos Bizén Fuster y José Antonio Acero como Presidén e Secretaire Cheneral, recuperando-se por partida dople a fegura d'a Bizesecretaría Cheneral que recute ta Mar Herrero e Chesús Bernal.
· 14/03/04: Eslizions Chenerals. Nuebo desito de CHA, que alcanza or 94.000 botos y emologa a cadiera de José Antonio Labordeta, á penar d'o record de partezipazión e d'a enorme bipolarizazión chenerata por a masacre terrorista d'o 11-M en Madrí. O Deputato de CHA contrebuye á ro cambio politico refirmando a imbestidura de Rodríguez Zapatero lo 16 d'abril ta que constituiga un gubierno progresista que zirconduzque o trescole d'o Ebro.
· 13/06/04: Eslizions á ro Parlamento Europeyo, marcatas por o record d'astenzión e a polarizazión bipartidista. A coalizión "Europa d'os Pueblos", en a que s'entegran Esquerra Republicana de Catalunya, Eusko Alkartasuna e Chunta Aragonesista, entre atras fuerzas, otiene un eurodiputato. Os alcuerdos de tocadura en funzión d'os resultatos guarenzian que José Miguel Díaz Calvo será, por un curso politico, o primer europarlamentario en a istoria de CHA.

2005
· 28/01/05: Presentazión d’a “Fundazión Aragonesista 29 de Chunio”, creyata por CHA como fundazión esclusibamén de partito, ta contrebuyir á interrelazionar o aragonesismo de cucha con a soziedá aragonesa. Recullindo lo testigo d’os Premios ‘Dreitos e Libertaz d’Aragón’ que beniba entregando lo partito en a bastida d’o 20 d’abiento, a Fundazión estatueze os Premios ‘Aragón’ que, en a suya primer edizión, recuten ta ros siguiens galardonatos: ‘Aragón Solidario’ á la coordinadora ziudadana ‘Teruel Existe’, ‘Aragón Cultural’ á la Ronda de Boltaña, y ‘Aragón Esportibo’ a l’equipe d’o Reyal Zaragoza e a suya afizión.
· 16/04/05: CHA ubre á la soziedá aragonesa o debate sobre o Nuebo Estatuto con un auto publico ludico-reibindicatibo en Tergüel e con una trentena de clamamientos lo 23 d’abril, Diya Nazional d’Aragón, por totas as redoladas, en a bastida d’a campaña “Nuebo Estatuto Sí”. 
· 18/12/05: En briespas d’o 20 d’abiento, CHA zelebra o Diya d’os Dreitos e Libertaz d’Aragón con a suya tradizional ofrenda floral á os piez d’o molimento á o Chustizia, en a Plaza d’Aragón, de Zaragoza.


2006
· 21/01/06: A Fundazión Aragonesista 29 de Chunio, en a suya segunda edizión, entrega os Premios ‘Aragón’: O dugo Amaral reculle o Premio ‘Aragón 2005’; o parroco de Roda d’Isábena Mosen José María Lemiñana, o Premio ‘Aragón Cultural’; a Plataforma en Esfensa d’o Matarraña, o Premio ‘Aragón Sostenible’; y o CAI Balonmano Aragón, o Premio ‘Aragón Esportibo’.
· 22/01/06: CHA lanza a campaña “Por dinidá deboluzión ¡ya!”, ta desichir a mantornada d’o patrimonio cultural aragonés furtato u emigrato, en a que se ban á defundir 250.000 cartas endrezatas á os Presidens d’Aragón e de Cataluña, á ra Menistra de Cultura e á o Papa Benito XVI, demandando a buelta d’as obras d’as parroquias altoaragonesas depositatas en o Museu Diozesano de Leida, igual como atras (as de Billanueba de Sixena, os Papels d’o Archibo d’a Guerra Zebil de Salamanca, u as obras que han marchatas irregularmén ta l’estranchero), sin olbidar reclamar a constituzión d’o Patronato de l’Archibo d’a Corona d’Aragón. 
· 22/04/06: CHA zelebra o Diya nazional d'Aragón con una chornata ludico-rebindicatiba
en o Castiello de Lobarre, en a bastida d'a campaña por un Nuebo Estatuto. 
· 13/05/06: CHA fleta un Tren por un Nuebo Estatuto ta desplazar-se á Caspe, do en o
Teyatro*zine Goya se conmemora lo 70eno cabo d'año d'o Estatuto de Caspe, fendo
omenache á la chenerazión d'a Republica.
· 29/06/06: CHA cumple as suyas primers 20 añadas d’istoria.